Báo cáo của Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres công bố cuối tháng 4/2022 đã cảnh báo: “Tiếp cận với nước an toàn, vệ sinh và hợp vệ sinh là nhu cầu cơ bản nhất của con người. Hàng tỷ người sẽ không tiếp cận được với những dịch vu cơ bản này vào năm 2030 trừ khi chúng ta nỗ lực gấp bốn lần”. Sự khan hiếm nước ảnh hưởng đến mọi lục địa, hàng năm ước tính có 1,6 triệu ca tử vong do tiếp cận nguồn nước kém, không đảm bảo vệ sinh, 771 triệu người không được tiếp cận với nước an toàn và 1,7 tỷ người thiếu điều kiện vệ sinh được cải thiện. Hiện tại, hỗ trợ phát triển chỉ ở mức 81 tỷ USD cho các dịch vụ cấp nước và vệ sinh, chưa bằng một phần ba nhu cầu, ước tính khoảng 287 tỷ USD.
Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững (SDG) về nước và vệ sinh cho mọi người, LHQ đề xuất giải pháp về hợp tác công tư trong thị trường nước và vệ sinh.
Để giảm tác động của biến đổi khí hậu lên sức khỏe và hệ thống y tế, thế giới cần một hợp tác công tư. Khởi đầu là sự nhận thức vai trò kép mỗi khối phải đảm nhiệm để vừa giảm nhẹ tác động của con người lên hành tinh, vừa thích nghi với một thế giới đang nóng lên. Hiện các công ty đã ưu tiên xem xét kỹ lưỡng việc sử dụng nước trong cộng đồng cũng như trong hoạt động của họ, theo mô hình Quản trị Xã hội Môi trường (ESG), yếu tố định hướng cho các nhà đầu tư có ý thức về môi trường. Nếu các công ty càng kết nối được nhiều giải pháp nước sạch và vệ sinh hộ gia đình với các thị trường vốn rộng lớn hơn, càng có thể biến ESG tư nhân và nhu cầu đầu tư thành động lực thúc đẩy. Các nhà lãnh đạo tại phiên họp Đại Hội đồng LHQ tuần này sẽ sát cánh cùng các doanh nghiệp, là nguồn có thể đầu tư hàng triệu đô la từ nguồn tài chính cho SDG vào các khoản đầu tư có trách nhiệm xã hội và nhận về khoản lãi khi các chi phí thích nghi được xóa bỏ và nhiều cuộc sống được thay đổi.
Đây có thể coi là một giải pháp mang tính bước ngoặt đối với ngành nước nói chung và đối với cả công cuộc phòng chống xâm nhập mặn, hạn mặn nói riêng.
Hiện nay hầu hết các hoạt động liên quan đến cung cấp nước, quản trị nước đều do ngân sách nhà nước thực hiện làm chủ đầu tư. Hoạt động cung cấp nước sạch vẫn mang tính chất bao cấp, chưa thu hút nhiều thành phần vào tham gia hoạt động cung cấp nước, một phần đến từ lý do chi phí đầu tư ban đầu cao và chính sách còn nhiều hạn chế.
Chỉ tính riêng năm 2015-2016, Việt Nam đầu tư khoảng 1.060 tỉ đồng để thực hiện chống hạn mặn và cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Một số địa phương đã nhận được ủng hộ đầu tư máy lọc nước, cung cấp nước tuy nhiên chủ yếu mang tính chất đơn lẻ, quy mô nhỏ. Bài toán đặt ra ở đây là xây dựng hệ ý thức cộng đồng chung tay đóng góp, xây dựng, quản trị hệ thống, đồng thời kích thích các đơn vị tư nhân lớn đầu tư và khai thác hệ thống cung cấp nước trên tinh thần trách nhiệm xã hội và có chi phí, lợi nhuận phù hợp.
